Plini
Qyteti antik
~Foustel De Coulanges
Origjina e Mendimit
~Jean Pierre Vernant
Zgjerimet e para të Romës (753 – 350 para Jezu Krishtit)
~Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Arkeologjisë
V
XV
XX
Shqipëria Arkeologjike
~Muzafer Korkuti
Në pranverë të vitit 1396
~Oliver Jans Schmitt
Republika detare e Venedikut
~Oliver Jens Schmitt
Bylisi
~Neritan Ceka, Skënder Muçaj

Plini

Historia e Natyrës

Gai Plin Sekundi, i mbiquajtur i Vjetër, për ta dalluar nga nipi i tij Gai Plini Sekundi, i Riu, shkrimtar dhe burrë shteti, lindi në Novum Komum, të Italisë së Veriut në vitin 23 ose 24 të e. sonë. Ushtroi ofiqe të ndryshme të larta civile dhe ushtarake në perandorinë romake, veçanërisht në kohën e Flavëve. Shërbeu si procurator perandorak në Spanjë dhe në provinca të tjera. Në vitin 79 ai komandonte flotën romake në Mizenum të Kampanjës. Në gushtin e po këtij viti ra viktimë e katastrofës së madhe të shkaktuar nga shpërthimi i Vezuvit.

Plini është autor i së njërë punimesh me karater shumë të ndryshëm. Veprat e tij mbi retorikën, mbi artin ushtarak, mbi historinë dhe filologjinë kanë humbur. Na është ruajtur vetëm vepra e tij e fundit dhe më e madhja "Naturalis Historia" (Historia e natyrës) prej 37 librash. Kjo vepër është një enciklopedi njohurish të asaj kohe mbi natyrën. Ajo përmban të dhëna mbi astronominë, gjeografinë, fizikën, zoologjinë, botanikën, mineralogjinë, antropologjinë, dhe shkenca të tjera. Në përpilimin e historisë së tij mbi natyrën ai shfrytëzon, megjithëse në mënyrë jo kritike, shumë vepra të autorëve të ndryshëm antikë si p.sh. Posidonin, Hiparhun Teofrastin, Ksenokratin, Katonin, Varronin etj. Krahas këtyre burimeve të pasura Plini natyrisht shfrytëzon edhe vrojtimet e tija personale.

"Naturalis Historia" e Plinit përmban edhe shumë të dhëna të rëndësishme mbi gjeografinë dhe ekonominë e Ilirisë, mbi pasuritë e saj si dhe mbi florën dhe faunën. Në të gjejmë gjithashtu dhe njoftime me vlerë të madhe mbi pasojat e luftëtave iliro-romake, mbi organizimin administrativ të veçantë të Ilirisë pas pushtimit romak, etj.

info@balkancultureheritage.com