Xhamia e Pazarit
Qyteti antik
~Foustel De Coulanges
Origjina e Mendimit
~Jean Pierre Vernant
Struktura e simbolizmit ilir
~Aleksandër Stipçevic
Roma Mbretërore
~Shaban Dervishi
Republika e hershme
~Shaban Dervishi
Zgjerimet e para të Romës (753 – 350 para Jezu Krishtit)
~Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Arkeologjisë
V
XV
XX
Shqipëria Arkeologjike
~Muzafer Korkuti
Arkitektura Sepulkrale
~Apollon Baçe
Në pranverë të vitit 1396
~Oliver Jans Schmitt
Republika detare e Venedikut
~Oliver Jens Schmitt
Ajkuna kján Omerin
~Curraj – Epér (Mirash Gjoni)
Orët e Mujit
~Visaret e Kombit
Bylisi
~Neritan Ceka, Skënder Muçaj

Xhamia e Pazarit

Tri xhamitë e fundit të shekullit XVIII janë ruajtur në qytetin modern, më e rëndësishmja e të cilave është Xhamia e Pazarit. Kjo xhami ndodhet në mes të çarshisë së vjetër. Meqë toka në zonën e pazarit mund të ketë qenë e shtrenjtë, xhamia është e vendosur në dy nivele. Kjo zgjidhje kishte për qëllim që të mos humbiste asnjë hapësirë të mundshme për dyqane. Në të njëjtën kohë, qiraja e dyqaneve siguronte të ardhura për mirëmbajtjen e xhamisë. Bodrumi me dyqane ka qenë 15.90m i gjerë. Xhamia ka qenë e ndërtuar në majën e kësaj platforme dhe zinte një vend prej 11.40 x 11,40m. Hapësira e mbetur mbi platformë është e zënë nga shtëpia e hoxhës dhe përballë sallës së faljes ndodhet një portik me tri kube. Minarja është në të djathtë të hyrjes. Afer saj, në një kopsht të rrethuar, ndodhet një tyrbe tetëkëndore, e cila është me kube dhe e mbuluar me rrasa të rënda guri. Përballë bodrumit me dyqane vazhdon një shkallë dopio, që të çon në portikun e xhamisë dhe në sallën e faljes. E gjithë ndërtesa është e bërë me blloqe guri gëlqeror bardhë e gri, të cilët janë pak të punuar. Portiku është i mbuluar me tjegulla të kuqe dhe i gjithë muri është i lyer në ngjyrë të bardhë. Kubeja e xhamisë dhe anët katrore, jashtë të cilave ngrihet një tambur tetëkëndor, janë të mbuluar me gurë gëlqerorë të rëndë dhe të trashë, të përdorur në mënyrë uniforme në arkitekturën vendore të tokave në perëndim të Maleve Pinde. Pjesët e krejt ndërtesës janë të forta, por minarja e hollë i jep asaj një pamje që ia pakëson hijeshinë. Një mbishkrim osman që mezi lexohet, i vendosur mbi hyrjen e majtë të pazarit të mbuluar, jep datën e ndërtimit të xhamisë: 1168 )A.D 1754/55). Xhamia e Pazarit të Gjirokastrës është ndërtesa më e rëndësishme islame e Shqipërisë së Jugut, një vepër e mjeshtrave lokalë që, sipas mënyrës së tyre kryen një punë, e cila i vazhdon traditat e artit të mrekullueshëm të shekullit XVI, por që dështoi të arrinte nivelin e lartë të perfeksionit të veprave të vjetra. Ajo lidhet me një numër xhamish të tjera në Epirin grek, që, padyshim, janë vepra të të njëjtit grup të mjeshtrave ndërtues.

info@balkancultureheritage.com